Nissan Micra K13, ikinci elde “küçük, otomatik, parkı kolay” diye birkaç kelimeyle geçiştirilen otomobillerden biri. Oysa satın alırken asıl mesele boyutu değil; hangi 1.2 motorun bulunduğu, CVT’nin nasıl kullanıldığı, bakımda doğru yağın kullanılıp kullanılmadığı ve şehir içinde geçen yılların otomobile ne bıraktığıdır. Düzgün bir K13, dar sokakta çok rahat, görüş açıları iyi ve günlük masrafı makul bir şehir otomobilidir. Bakımsız bir CVT’li örnek ise otomobilin piyasa değerine yaklaşan bir onarım hesabıyla bütün avantajını silebilir.
Türkiye’de yaygın kombinasyon 1198 cc, üç silindirli HR12DE ile beş ileri manuel veya CVT’dir. İnternette sık geçen 98 PS’lik kompresörlü DIG-S, Avrupa’nın bazı pazarlarında satılan HR12DDR motordur; Türkiye’deki her 1.2 Micra’yı DIG-S sanmak doğru değildir. İlandaki araç motor kapağından değil, şasi numarası, ruhsat gücü ve motor kodundan doğrulanmalıdır.
Bu rehberde erken ve makyajlı K13’ü, manuel ile CVT’yi ve fabrika karakteriyle gerçek arıza belirtisini ayırıyoruz. Kullanıcı şikâyetlerini tek başına “kronik” ilan etmek yerine, tekrarlanan belirtileri teknik kontrol yöntemiyle birlikte ele alıyoruz. Çünkü 60 bin kilometrede CVT sorunu bildiren de var, aynı şanzımanla 200 bin kilometrenin üstüne çıkan da. Aradaki farkı çoğu zaman bakım geçmişi, kullanım, ısı ve doğru teşhis belirliyor.
Nissan Micra K13 kısa künyesi
| Başlık | Türkiye’de karşılığı |
|---|---|
| Nesil ve kasa | Dördüncü nesil Micra, K13; beş kapılı, önden çekişli şehir otomobili |
| Türkiye dönemi | 2011 civarından 2018’e uzanan satışlar; 2013’te belirgin ön-arka tasarım güncellemesi |
| Yaygın motor | HR12DE; 1198 cc, üç silindir, 12 supap, atmosferik benzinli, 80 PS ve 110 Nm |
| Nadir motor | HR12DDR 1.2 DIG-S; doğrudan enjeksiyon ve mekanik kompresör, bazı Avrupa pazarlarında 98 PS |
| Şanzıman | Beş ileri manuel veya sürekli değişken oranlı CVT |
| Türkiye paketleri | Yıla göre Visia, Tekna, Platinum, Street, Match ve özel seri adları görülebilir |
| Resmî 2017 ölçüleri | 3825 mm uzunluk, 1665 mm genişlik, 1510 mm yükseklik, 2450 mm dingil mesafesi |
| Bagaj ve depo | 265 litre bagaj; koltuklar yatık 1132 litre, 41 litre yakıt deposu |
| En kritik kontrol | CVT’nin soğuk-sıcak davranışı, arıza geçmişi ve doğru yağla yapılmış bakım kaydı |
| İkinci kritik konu | Üç silindirin normal titreşimiyle takoz, ateşleme ve kompresyon sorununu ayırmak |
| Üçüncü kritik konu | Şehir içi darbe, ön takım, direksiyon, klima ve sonradan eklenmiş elektrik tesisatı |
Nissan Türkiye’nin Mart 2017 tarihli broşürü, Türkiye’de satılan 1.2 motoru 80 PS/6000 d/d ve 110 Nm/4000 d/d olarak verir. Manuel için 170 km/s azami hız ve 13,7 saniye 0–100; CVT için sırasıyla 161 km/s ve 14,5 saniye açıklanmıştır. Bunlar fabrika test değerleridir. Bugün satın alınan otomobilin performansı; klima, yük, rakım, lastik, bakım ve motor-şanzıman sağlığına göre değişir.
Erken kasa ile makyajlı K13 nasıl ayrılır?
2010’da tanıtılan ilk K13’ün ön yüzünde yuvarlak hatlı farlar, küçük üst panjur ve sade tampon bulunur. 2013 güncellemesinde V biçimini çağrıştıran krom çerçeveli daha büyük panjur, farklı far ve tampon, yenilenmiş arka bölüm ve içeride elden geçirilmiş orta konsol geldi. Türkiye’de tescil yılıyla üretim yılı karışabildiği için “2014 model ama eski yüz” veya tam tersi ilanlarla karşılaşılabilir. Şasi üretim tarihi, cam tarihleri ve parça etiketleri birlikte okunmalıdır.
Makyajlı olan mekanik olarak otomatik biçimde daha sorunsuz değildir. Geç araç daha az yaşlı olabilir; fakat bakımsız CVT, önceden ısıtılmış motor veya ağır kaza bu avantajı siler. Erken kasanın da düzenli bakılmış, geçmişi açık ve manuel şanzımanlı bir örneği, yalnızca daha yeni göründüğü için seçilen yorgun bir Match’ten daha iyi alım olabilir.
Kanada, Meksika, Hindistan ve Japonya gibi pazarlarda gövde, motor ve donanım farklılıkları vardır. Yurt dışı katalogdan görülen 1.6 motoru, arka disk freni veya farklı hava yastığı sayısını Türkiye otomobiline yazmayın. Parça siparişinde “Micra K13” demek yetmez; VIN üzerinden üretim ayı, motor, şanzıman ve pazar kodu bulunmalıdır.
1.2 HR12DE motorun karakteri
HR12DE, 1198 cc hacimli, üç silindirli, 12 supaplı, atmosferik ve zincir tahrikli bir motordur. 80 PS kâğıt üzerinde mütevazıdır; Micra’nın düşük ağırlığı ve şehir oranları sayesinde sakin günlük kullanımda yeterlidir. Klima açık, araç dolu ve uzun yokuşta ise vites küçültmek ya da CVT’de daha yüksek devir görmek normaldir. Bu otomobil turbo benzinli gibi düşük devirde güçlü bir tork patlaması sunmaz.
Üç silindirli motorun rölantide dört silindire göre farklı titreşim ve ses üretmesi tek başına arıza değildir. Sağlıklı araçta titreşim düzenli ve hafif olmalı; direksiyon, koltuk ve kapılarda rahatsız edici vuruntuya dönüşmemelidir. D’ye alındığında kabini sarsan, klima kompresörü devreye girince stop edecek gibi olan veya gaz verince kaybolup yükte geri gelen sert titreşim; motor-şanzıman takozları, ateşleme, gaz kelebeği, kompresyon ve CVT yükünü birlikte düşündürür.
Zincir “ömürlük, asla değişmez” parça değildir. Doğru viskozitede yağın gecikmeden değiştirilmesi gergi ve zincir ömrü için önemlidir. Tamamen soğuk ilk marşta bir anlık enjektör ve mekanik çalışma sesiyle, birkaç saniye süren metalik zincir şakırtısı ayrılmalıdır. Süre uzuyorsa yağ basıncı, filtre, gergi, kılavuz ve zincir uzaması ölçülmeden yalnızca daha kalın yağ konulmamalıdır.
HR12DE’de hangi şikâyetler gerçekten araştırılmalı?
Yaş ve kilometre ilerledikçe buji, bobin, emme kaçağı ve kirli gaz kelebeği kaynaklı düzensiz rölanti görülebilir. P0300 genel, P0301–P0303 silindir bazlı ateşleme hatalarıdır; kod doğrudan “bobin değiştir” emri vermez. Bujiler sökülüp renk ve aralık karşılaştırılır, bobin yer değişimiyle hata takibi yapılır, enjektör, kompresyon ve kaçak testi gerektiğinde devreye girer. Üç silindirden biri düzgün yanmadığında motor belirgin sarsılır; bu hâlde katalizörü ısıtmamak için araç zorlanmaz.
Dalgalı rölanti ve geç tepki için önce akü voltajı, hava hattı, PCV, gaz kelebeği ve öğrenme değerleri incelenir. Akü söküldükten veya boğaz temizlendikten sonra rölanti öğrenmesinin uygun cihaz ve prosedürle yapılması gerekebilir. Sprey sıkıp kelebeği zorlamak, kaplamaya ve elektronik aktüatöre zarar verebilir.
Yağ sızıntısında supap kapağı çevresi, zamanlama kapağı, karter birleşimi ve krank keçeleri temizlenip yeniden izlenmeli. Altı yeni yıkanmış motora bakıp “terleme” denmez. Egzozda sürekli mavi duman, bujide yağlanma, belirgin karter üflemesi ve ölçülebilir yağ eksiltme motor aşınmasına işaret edebilir. Yalnız egzoz ucunun siyah olmasıyla karar verilmez; kısa mesafe kullanımı ve karışım da iz bırakır.
Soğutma sisteminde genleşme kabı, radyatör, termostat gövdesi, hortum birleşimleri ve devirdaim çevresi kaçak açısından görülmeli. Hararet ibresinin ortada durması tek başına yeterli değildir; canlı veriden sıcaklık izlenir, fanın devreye girmesi ve kaloriferin kararlı ısıtması beklenir. Su eksilten araca yalnız antifriz ekleyip test sürüşüne çıkılmaz.
1.2 DIG-S görüldüğünde ne yapılmalı?
DIG-S, HR12DDR kodlu, doğrudan benzin enjeksiyonlu ve mekanik kompresörlü 98 PS sınıfındaki farklı motordur. Avrupa kaynaklarında sık görünmesi, Türkiye’deki 80 PS Micra’ların aynı motor olduğu anlamına gelmez. İlanda DIG-S yazıyorsa ruhsattaki güç, emisyon etiketi, motor kodu ve VIN çözümü kontrol edilir. Sonradan yapıştırılmış amblem kanıt değildir.
DIG-S daha canlı ve verimli olabilir; karşılığında yüksek basınçlı yakıt sistemi, doğrudan enjeksiyon, kompresör kavraması ve farklı kontrol donanımıyla atmosferik HR12DE’den daha karmaşıktır. Türkiye’de nadir bir örnekte servis ve parça erişimi satın alma kararının parçası olmalıdır. Soğuk çalışma, yakıt basıncı, vuruntu düzeltmeleri, kompresörün devreye giriş sesi ve arıza kayıtları bu motoru tanıyan yerde incelenmelidir.
“Nadir, o hâlde değerlidir” mantığı günlük otomobil için her zaman çalışmaz. Belgesiz ithalat geçmişi, yanlış motor tanımı veya parça bekleme ihtimali varsa 98 PS’nin sağladığı performans avantajı kısa sürede önemini kaybeder.
Beş ileri manuel alınır mı?
Manuel K13, otomobilin en sade ve bütçesi öngörülebilir seçeneğidir. Bu, kontrol edilmeden alınabileceği anlamına gelmez. Debriyaj kavraması, baskı-balata kadar hidrolik/kumanda, motor takozu ve sürücü alışkanlığından etkilenir. Yüksek viteste düşük devirden tam gaz verildiğinde motor devri hızdan bağımsız yükseliyorsa kaçırma vardır. Kalkışta titreme; disk yüzeyi, baskı, volant, takoz veya yağ kaçağıyla ilişkili olabilir.
Soğukken birinci-ikinci geçişi, tam durduktan sonra geri vites ve hızlı olmayan normal değişimler denenmeli. Vites kolunda aşırı boşluk bağlantı burçlarından gelebilir; belirli viteste uğultu veya gaz verip kesince değişen ses, şanzıman içi rulman ve dişli kontrolü ister. Aks keçesi çevresinde yağ varsa seviye ölçülmeden uzun test yapılmamalıdır.
Şehir içinde debriyajı yarım kavramada tutmak, rampada gaz-debriyajla beklemek ve ayağı pedal üzerinde taşımak ömrü kısaltır. Kilometre düşük görünse bile otomobil sürekli kısa mesafe ve yoğun trafik gördüyse debriyaj yıpranmış olabilir. Pedal ve direksiyon aşınması, servis faturaları ve muayene kayıtları kilometreyle birlikte okunmalı.
Micra K13 CVT nasıl çalışır?
CVT, sabit birinci-ikinci-üçüncü dişliler arasında geçmek yerine kasnak oranını sürekli değiştirir. Bu nedenle kuvvetli hızlanmada motor devrinin önce yükselip araç hızlandıkça aynı bölgede kalması normaldir. Geleneksel otomatikteki vites değişimlerini arayan sürücü bunu “bağırıyor ama geçmiyor” diye yorumlayabilir. Devir yükselirken otomobil kesintisiz hızlanıyor, yanık koku ve sarsıntı yoksa bu davranış tek başına kaydırma değildir.
D ve R seçildiğinde hafif kavrama hissi ve frenden ayağı çekince yürüme beklenir. Fakat birkaç saniyelik gecikme, ardından sert vurma; sıcakken titreme, hızlanırken devir ve hız ilişkisinin kopması, giderek artan uğultu, arıza lambası, koruma moduna geçme veya hareketin tamamen kaybolması normal karakter değildir.
K13 1.2 CVT’de kullanılan ünite ve yağ şartı üretim tarihine/pazara göre VIN üzerinden doğrulanmalıdır. İnternette Jatco JF015E/RE0F11A adı ile NS-2 ve NS-3 tartışmaları birlikte görülür. Bir aracın kapağından ya da forum yorumundan yağ seçilmez. Nissan parça sistemi, şanzıman etiketi ve o şasiye ait servis bilgisi ne diyorsa o uygulanır; farklı CVT yağlarının rastgele karıştırılması kabul edilmez.
CVT’de gerçek riskler ve erken uyarılar
Türkiye’deki kullanıcı kayıtlarında en çok tekrarlanan şikâyet, şanzıman ısındıktan sonra silkeleme, basınçla ilgili arıza kodu ve D/R geçişinde sorun. Bir 2012 sahibi 85 bin kilometrede, yaklaşık bir saatlik kullanımdan sonra uyarı ve 60 km/s civarında silkeleme bildirmiş. Başka bir kullanıcı 2011’de sıfır aldığı otomobilin 220 bin kilometreye kadar CVT sorunu çıkarmadığını, sonrasında yapılan özel servis revizyonunun ardından yeniden arıza yaşadığını anlatıyor. Bunlar önemli saha kayıtlarıdır; fakat her otomobil için aynı kilometrede aynı sonucun çıkacağını kanıtlamaz.
P0846 ve P0848 gibi kodlar şanzıman sıvısı basıncı sensörü/devresiyle ilişkilidir. Kodun adında “sensör” bulunması yalnız sensör değişeceği anlamına gelmez. Kablo ve soket, yağ seviyesi ve sıcaklığı, kirlenme, valf gövdesi, pompa basıncı ve mekanik aşınma birlikte değerlendirilir. Kodu silip lambayı söndürmek arızayı onarmaz; asıl teşhis, hata oluştuğu andaki donmuş veri ve sıcak testtir.
Soğuk araç beş dakikalık mahalle turunda kusursuz görünebilir. CVT için en değerli test, satıcının izin verdiği ölçüde şanzımanı çalışma sıcaklığına getiren şehir içi dur-kalk ile açık yolun birlikte bulunduğu sürüştür. Tarama cihazından CVT sıvı sıcaklığı, istenen-gerçek oran, giriş-çıkış devirleri ve basınç verileri uygun cihaz destekliyorsa izlenir. Test bitiminde D-R geçişleri yeniden denenir.
Yağ çubuğu olan bir düzende bile seviye rastgele, motor kapalı ve soğukken yorumlanmaz. Üreticinin sıcaklık, vites dolaştırma ve zemin prosedürü uygulanır. Yağın çok koyu ve yanık kokulu olması kötü işarettir; yeni ve parlak yağ ise şanzımanın sağlam olduğuna kanıt değildir. Arıza öncesi yağ değiştirilip otomobil hemen satışa çıkarılmış olabilir. Fatura, kullanılan ürün kodu ve işlemi yapan yer sorulmalıdır.
CVT kullanırken yapılan pahalı hatalar
Araç tamamen durmadan D’den R’ye veya R’den D’ye geçmek, yükü şanzımana bindirir. Rampada gazla sabit tutmak, çekiş kaybolmuşken sürekli gaz vermek, uygun olmayan şekilde araç çekmek ve uzun süre aşırı ısı üretmek de zararlıdır. Parkta önce ayak freni, el freni ve yükün tekerleklerde sabitlenmesi; ardından P konumu, park kilidine binen yükü azaltır.
CVT bakımında iki uç yaklaşım da yanlıştır: “Yağı hiç değişmez” demek de her araca aynı kilometre ve aynı ürünü dayatmak da. Türkiye’de kullanıcılar 60 veya 90 bin kilometre gibi farklı aralıklar aktarıyor. Kesin karar aracın kendi bakım programı, üretim tarihi, kullanım koşulu ve yağın geçmişiyle verilmeli. Geçmişi belirsiz, belirti gösteren şanzımana körlemesine basınçlı makineyle işlem yapılmadan önce teşhis gerekir.
Revizyon faturasında yalnız “şanzıman yapıldı” yazması yeterli değil. Hangi arıza bulundu, valf gövdesi mi, pompa mı, kasnak-kayış mı, rulman mı değişti; tork konvertörü ve soğutucu hatları nasıl temizlendi; hangi yağ ve kaç litre kullanıldı; adaptasyon yapıldı mı, garanti kime ait? Bu soruların cevabı yoksa yeni yapılmış işlem otomobilin değerini otomatik yükseltmez.
Direksiyon ve ön takım
Micra’nın küçük dönüş yarıçapı en güçlü taraflarından biridir. Nissan Türkiye 2017 broşüründe minimum dönüş yarıçapını 4,65 metre verir. Direksiyon şehir hızında hafif olmalı; gösterge panelinde direksiyon uyarısı yanmamalı, destek ara sıra kesilmemeli. Kontağı açıp kapatınca düzelen sertleşme; akü/şarj, bağlantı, tork-açı sensörü ve elektrik destek sistemi taraması gerektirir.
Bozuk zeminde tıkırtı için z-rot, salıncak burcu, rotil, rot başı ve amortisör üst takozu birlikte kontrol edilir. Her sesi “Micra’nın ön takımı zayıf” diye tek parçaya bağlamak doğru değildir. Liftte boşluk, amortisör kaçakları ve yay kırığı görülür; yol testinde direksiyonun merkeze dönüşü, araç çekmesi ve frenle yön değişimi incelenir. Ardından dört teker geometrisi ölçülür.
Uğultu lastikten, porya rulmanından veya CVT’den gelebilir. Farkı bulmak için aynı asfalt üzerinde hızla değişen ses, sağ-sol yük aktarımı, gaz verip kesme ve N konumunda kontrollü dinleme uzman tarafından yapılır. Seyir hâlinde bilinçsizce P veya R seçilmez. Yeni takılmış ucuz lastiğin diş deseni de ciddi uğultu üretebilir.
Frenler, lastikler ve güvenlik
Türkiye broşüründeki düzen önde disk, arkada kampanadır. Fren sırasında direksiyon titremesi yalnız ön disk demek değildir; porya yüzeyi, salıncak burcu ve lastik de etkiler. Pedalın dibe yaklaşması, art arda basınca yükselmesi veya otomobilin çekmesi; hidrolik kaçak, hava, kampana ayarı, merkez ve hortum kontrolü ister. Fren hidroliği tarih ve nem oranıyla değerlendirilir.
165/70 R14, 2017 Street için verilen ölçüdür; paket ve yıla göre 15 inç alaşım jant görülebilir. Kapı direğindeki etiket esas alınır. Birbirinden farklı dört lastik, çatlak yanak, yanlış basınç ve eğri jant Micra’nın yol tutuşunu belirgin bozar. Stepne veya tamir kitinin varlığı, kriko ve bijon anahtarı da kontrol edilmelidir.
Euro NCAP, 2010’da sol direksiyonlu beş kapılı Micra’yı dönemin protokolüyle dört yıldız değerlendirdi; yetişkin koruması yüzde 84, çocuk yüzde 79, yaya yüzde 58 ve güvenlik desteği yüzde 57 olarak açıklandı. Bu sonuç bugünkü testlerle doğrudan karşılaştırılmaz. Ayrıca satın alınan otomobilde hava yastığı, kemer gergisi, ABS ve ESP’nin gerçekten bulunması ve çalışması gerekir. Kontakta SRS ve ABS lambaları yanıp sistem kontrolünden sonra sönmeli; başka lambaya paralel bağlanmış uyarı devresi kabul edilmez.
Kaporta: küçük otomobilin büyük geçmişi olabilir
K13 çoğunlukla dar sokak, AVM otoparkı ve kısa mesafe görür. Tampon köşeleri, çamurluk ağızları, kapı kenarları ve aynalardaki izler şaşırtıcı değildir; asıl mesele darbenin taşıyıcıya ulaşıp ulaşmadığı ve onarımın kalitesidir. Ön travers, şasi uçları, amortisör kuleleri, podye, direkler, tavan ve arka panel ölçülmeli. Boya kalınlığı başlangıçtır, tek başına kaza raporu değildir.
Far ve tampon ayakları kırıldığında vida, tel veya yapıştırıcıyla tutturulmuş olabilir. Kaput kilidinin çalışması, kaput emniyeti, davlumbazlar ve alt muhafaza görülmeli. Ön tamponun arkasındaki köpük ve traversin olmaması düşük hızlı bir sonraki darbede korumayı azaltır. Radyatör ile klima kondenseri arasındaki eğrilik de geçmiş ön darbeyi gösterebilir.
Arka tarafta stepne havuzu, stop cepleri ve bagaj fitili su için kontrol edilir. Islak halı yalnız yıkama suyu olmayabilir. Kapılar kapatıldığında eşit ses vermeli; menteşe düşmesi, kilit karşılığı ayarı ve fitil rüzgâr sesi yol testinde dinlenmeli. Alt bölümde kriko noktaları ve marşpiyel ezikleri, yanlış kaldırmanın izlerini taşır.
İç mekân ve donanım kontrolü
Micra’nın kabini ferah görünür; malzeme kalitesi ise sınıf ve maliyet odaklıdır. Sert plastikten gelen küçük sesler yaşla oluşabilir, fakat gevşek torpido, sökülmüş konsol ve kırık klipsler geçmiş elektrik/teyp işçiliğini düşündürür. Direksiyon, vites seçici, sürücü koltuğu, pedal lastiği ve kapı kolu aşınması kilometre kaydıyla uyumlu olmalı.
Paket adları model yılına göre değişir. 2017 broşüründe Street; manuel ve CVT olarak, Match ise Street’e ek otomatik klima, sis farı, otomatik far, yağmur sensörü, 15 inç alaşım jant ve parlak siyah konsolla gösterilir. Daha eski Tekna ve Platinum araçlarda akıllı anahtar, düğmeli çalıştırma, otomatik klima veya navigasyon görülebilir. İlan başlığına güvenmeyin; her ekipmanı araç üzerinde deneyin.
Akıllı anahtarda iki kumandanın bulunması değerlidir. Kapı düğmeleri, bagaj açma, araç içi anahtar algılama ve acil mekanik anahtar denenir. Zayıf kumanda piliyle araç aküsünün zayıflığı karıştırılmamalı. Sonradan takılan alarm, cam kaldırma ve multimedya sistemi; uyku akımı, sigorta ve kablo ekleri açısından incelenmelidir.
Klima neden özellikle denenmeli?
Küçük motorlu otomobilde klima devreye girdiğinde rölanti ve çekişte hafif değişim normaldir; motorun sarsılması, stop etmesi veya kayış sesi normal değildir. Soğutma yalnız “elime serin geldi” diye değerlendirilmez. Merkez menfez sıcaklığı, dış sıcaklık, fan debisi ve kompresör çevrimi ölçülür. Kaçak varsa gaz basıp satışa hazırlamak geçici çözümdür.
Fan bütün kademelerde çalışmalı, yön kapakları cam-yüz-ayak konumuna geçmeli ve sıcak-soğuk ayarı takılmamalı. Polen filtresi tıkalıysa debi düşer; evaporatör kirli veya drenaj tıkalıysa koku ve yolcu tarafında su oluşabilir. Kompresör, kondenser, borular ve radyatör fanı birlikte değerlendirilir. Ön darbe görmüş araçta kondenser kaçakları daha dikkatli aranır.
Yakıt tüketimi: katalog ile İstanbul trafiği aynı şey değil
Nissan’ın Mart 2017 Türkiye verisi manuel için şehir içi 6,1, şehir dışı 4,3 ve karma 5,0 litre/100 km; CVT için 6,7, 4,6 ve 5,4 litre/100 km’dir. Bunlar eski ölçüm standardında laboratuvar değerleridir. Yoğun şehir içi, kısa mesafe, klima, düşük ortalama hız ve soğuk çalışma tüketimi belirgin artırır. Kullanıcıların 7–9 litre bandı veya ağır trafikte daha fazlasını görmesi tek başına arıza kanıtı değildir.
Doğru hesap, depo dolumundan doluma ve birkaç depo boyunca yapılır. Gösterge çubuklarından litre hesabı çıkmaz. Anormal tüketimde termostat, lastik basıncı, fren sıkması, bujiler, hava kaçağı, yakıt düzeltmeleri, oksijen sensörü ve CVT’nin motoru gereksiz yüksek devirde tutup tutmadığı kontrol edilir. Sırf şehir içi tüketim yüksek diye lambda sensörü değişmez.
LPG’li Micra K13 mantıklı mı?
HR12DE’de LPG uygulaması görülür; satın alırken “uyumlu motor” cümlesi yeterli değildir. Kit markası ve yaşı, enjektör yerleşimi, regülatör kapasitesi, su bağlantıları, elektrik ekleri, tank tarihi ve ruhsat kaydı incelenmeli. Benzinde soğuk çalışma, LPG’ye geçiş ve iki yakıtta yakıt düzeltmeleri izlenir. Benzin pompası ve enjektörler yıllarca ihmal edilmişse sistem iki yakıtta sağlıklı değildir.
Üç silindirde yanlış kalibrasyon daha çabuk hissedilir. Fakir karışım, tekleme, arıza lambası ve yüksek egzoz sıcaklığına yol açabilir. Kompresyon ile supap kaçak testi, özellikle LPG’de uzun kilometre yapmış araçta değerlidir. “LPG’de biraz titrer” diye ateşleme veya kompresyon sorunu normalleştirilmemeli.
Stepne havuzundaki tank bagaj kullanımını etkiler. Dolum ağzı, boru güzergâhı ve multivalf mevzuata uygun olmalı. Kabinde veya motor bölümünde gaz kokusu varsa araç çalıştırılmaz; sistem sızdırmazlık cihazıyla kontrol edilir.
Bakım geçmişinde ne görmek istiyoruz?
Yağ ve filtre faturalarında tarih, kilometre, viskozite ve onay bilgisi bulunmalı. “Her yıl bakım gördü” denirken üç yılda toplam 2 bin kilometre yapan otomobilde kısa mesafe ve yoğuşma etkisi unutulmamalı. Hava ve polen filtresi, buji, fren hidroliği, soğutma sıvısı ve yardımcı kayış yaşla da değişir. Zincirli motor olması periyodik bakımı azaltmaz.
CVT’li araçta yağın ürün kodu, işlem tarihi, kilometre ve uygulanan yöntem yazılı olmalı. Şanzıman değişti veya revize edildi deniyorsa seri etiketi, fatura, parça listesi ve garanti aranır. Manuelde debriyaj değişimi, şanzıman yağı ve aks keçesi kayıtları önemlidir. Servis damgasından çok faturanın otomobilin şasi ve kilometresiyle eşleşmesi değerlidir.
Akü tarihi küçük görünür ama K13’ün elektronik direksiyon, akıllı anahtar ve kontrol ünitelerinde düşük voltaj yanıltıcı belirtiler yaratabilir. Marşta voltaj düşümü, alternatör çıkışı ve kaçak akım ölçülür. Ucuz akü takılıp uyarılar silinmiş bir otomobile teslim günü tekrar tarama yapılmalıdır.
Soğuk motor kontrolü
- K13 gece park ettiği yerde görülmeli; üç silindirin ilk marştaki devri, egzoz buharı ve CVT’nin ilk D komutu ancak gerçek soğukta anlamlıdır.
- Kontağı açınca motor, yağ, şarj, ABS, SRS ve direksiyon uyarılarının yanıp çalışınca sönmesini izleyin.
- Marş süresini, ilk rölantiyi ve zincir bölgesinden gelen metalik sesi kaydedin; klimayı başta kapalı tutun.
- Egzozda mavi, siyah veya motor ısınınca devam eden yoğun beyaz duman arayın.
- Üç silindirin düzenli titreşimiyle kabini döven teklemeyi ayırın; mümkünse misfire sayaçlarını okuyun.
- CVT’de frene basılıyken P-R-N-D geçiş sürelerini ve vuruntuyu not edin; gaza basarak kusur gizlemeyin.
- Motor ısınırken canlı soğutma sıcaklığı, termostat ve fan davranışını takip edin.
- İlk taramayı kod silmeden yapın; motor kadar CVT, ABS, SRS ve gövde modüllerini de okuyun.
Test sürüşü kontrol listesi
- Düz yolda hafif, orta ve tam sayılabilecek gazla hızlanın; devir-hız ilişkisini ve kesintiyi izleyin.
- CVT’yi hem soğukken hem çalışma sıcaklığında deneyin; sıcak D/R geçişini test sonunda tekrarlayın.
- 30–70 km/s arasında sabit gaz, hafif hızlanma ve gaz kesmede silkeleme ile uğultuyu dinleyin.
- Manuelde debriyaj kaçırması, kalkış titremesi, ikinci vites ve geri vites davranışını deneyin.
- Tam tur düşük hızlı manevrada aks sesi, direksiyon desteği ve lastik sürtmesini kontrol edin.
- Bozuk zeminde ön takım, arka amortisör ve kabin tıkırtılarını ayrı dinleyin.
- Güvenli yolda frenlemede çekme, pedal hissi, ABS müdahalesi ve direksiyon titremesine bakın.
- Klima açıkken rölanti, soğutma ve düşük hızdaki motor-şanzıman davranışını yeniden değerlendirin.
Lift ve elektronik tarama kontrol listesi
- Şasi uçları, podye, marşpiyel, kriko noktaları, taban ve arka panelde kaynak/düzeltme izi arayın.
- Motor, zamanlama kapağı, karter, CVT gövdesi ve aks keçelerindeki kaçakları temiz yüzeyde inceleyin.
- Salıncak, rotil, rot başı, z-rot, amortisör, yay ve porya rulmanlarında boşluk kontrol edin.
- Fren diskleri, kampanalar, hortumlar, kaliperler ve hidrolik kaçaklarını görün.
- Dört lastiğin tarih, marka, ölçü ve aşınmasını karşılaştırın; düzensiz aşınmayı geometriyle açıklayın.
- Motor kodlarını silmeden kaydedin; yakıt düzeltmeleri, misfire, sıcaklık ve şarj voltajını okuyun.
- CVT kontrol ünitesinde geçmiş/bekleyen kod, sıvı sıcaklığı, oran ve basınç verilerini uygun cihazla inceleyin.
- ABS, SRS, EPS ve akıllı anahtar dâhil ulaşılabilen bütün modülleri tarayın; yalnız motor OBD’siyle yetinmeyin.
Sık görülen arıza kodları nasıl okunmalı?
| Kod veya grup | İlk kontrol yönü |
|---|---|
| P0300–P0303 | Ateşleme, buji, bobin, enjektör, hava kaçağı ve kompresyon; tek başına bobin kararı verilmez |
| P0171 | Fakir karışım; emme kaçağı, yakıt basıncı, enjektör, sensör verisi ve LPG ayarı |
| P0420 | Katalizör verimi; önce tekleme, yağ yakma, kaçak ve oksijen sensörü verisi çözülür |
| P0846 / P0848 | CVT basınç sensörü/devresi; soket, tesisat, yağ, sıcaklık, valf gövdesi ve gerçek basınç birlikte |
| Düşük voltaj / iletişim kodları | Akü, alternatör, şasi bağlantısı ve marş düşümü; hemen kontrol ünitesi değiştirilmez |
Ucuz bir ELM cihazı motor emisyon kodlarını okuyabilir; CVT, ABS, SRS ve gövde modüllerine ulaşamayabilir. “Cihazda hata çıkmadı” cümlesinin değeri, hangi modüllerin hangi cihazla tarandığı kadar vardır. Kodlar silinmeden ekran görüntüsü alınmalı; hazır olma monitörleri yeni sıfırlanmışsa satış öncesi silme ihtimali düşünülmelidir.
Geri çağırma kontrolü
K13 farklı ülkelerde farklı üretim tesisleri ve donanımlarla satıldı. Yurt dışındaki bir kampanyayı Türkiye’deki bütün otomobillere uygulamak da, internette kampanya görünmedi diye aracı temiz saymak da doğru değildir. Nissan yetkili servisine 17 haneli şasi numarası verilerek açık kampanya ve tamamlanmış işlem kaydı sorulmalı. İş emri veya sistem çıktısı istenmelidir.
Geri çağırma ücretsiz güvenlik işlemi olabilir; rutin aşınma veya CVT arızasıyla aynı şey değildir. Şasi numarası çevresinde işlem, okunmazlık veya ruhsat uyumsuzluğu varsa satın alma durdurulmalı ve hukuki/kriminal doğrulama yapılmalıdır.
Yaygın inanışlar ve gerçek karşılıkları
“Micra otomatiklerin hepsi sorunlu.” Hayır. Yüksek kilometreye sorunsuz ulaşan kullanıcı kayıtları var. Ancak CVT arızası oluştuğunda maliyet yüksek olabildiği için bakım geçmişi ve sıcak test, manuel araca göre daha kritik.
“CVT bağırıyorsa şanzıman bitmiştir.” Sert hızlanmada motoru verimli devirde tutması normal. Hızlanmanın kesilmesi, titreme, vuruntu, gecikme, yanık koku, uyarı veya metalik uğultu normal değil.
“Şanzıman yağı kırmızı ve temizse sorun yok.” Yağın görünümü yalnız bir veri. Doğru ürün, doğru seviye, sıcaklık, arıza kodları, basınç ve yol davranışı birlikte değerlendirilmeli.
“Üç silindir olduğu için titremesi normal.” Hafif ve düzenli titreşim karakter olabilir; kabini döven sarsıntı, tekleme, D’de aşırı vuruntu veya takoz sesi arızadır.
“Zincirli motor bakım istemez.” Zincir ömrü yağ kalitesine, seviyesine ve değişim aralığına bağlıdır. Soğuk marşta uzayan metalik ses araştırılmalı.
“Kadın kullandı, yorulmamıştır.” Sürücünün cinsiyeti teknik veri değildir. Kısa mesafe, dur-kalk, park darbeleri, bakım faturası ve soğuk çalışma sayısı önemlidir.
Kim almalı, kim uzak durmalı?
Dar sokakta yaşayan, kolay park edilen, görüşü iyi ve dört kişi için temel ulaşım sağlayan bir otomobil arayan kişi K13’ü sevebilir. Düzenli bakılmış manuel, risk bütçesi sınırlı kullanıcı için daha rahat seçimdir. Belgeli bakımlı, soğuk-sıcak testten temiz çıkan CVT ise yoğun şehir içinde ciddi konfor sağlar.
Uzun otoyol seyahatinde yüksek hız sessizliği, güçlü ara hızlanma, geniş bagaj ve yumuşak kabin malzemesi bekleyen kişi başka sınıfa bakmalı. CVT için ekspertiz ve olası onarım bütçesi ayıramayan, “beş dakika sürdüm, tamamdır” diyen alıcı da geçmişi belirsiz otomatikten uzak durmalı.
En ucuz ilan genellikle en ucuz Micra değildir. Lastik, akü, klima, ön takım ve CVT aynı anda iş istiyorsa küçük otomobilin toplam hesabı büyür. Satın alma fiyatına ilk bakım, dört lastik ve beklenmeyen arıza payı eklenmeden bütçe kurulmaz.
Son karar
Nissan Micra K13’ün iyi tarafı gösterişsiz ama gerçek: şehirde çok kolay kullanılır, küçük dış ölçüsüne rağmen kabini kullanışlıdır ve 1.2 HR12DE doğru bakımla gündelik ihtiyacı karşılar. Zayıf tarafı da nettir: CVT geçmişi belirsizse risk görmezden gelinemez; düşük kilometre yazması, kadın kullanmış olması veya yağın yeni görünmesi güvence değildir.
Alınacak otomobil, tamamen soğuk görülmeli; CVT varsa tam ısıtılmalı; bütün kontrol üniteleri taranmalı; lift, kaporta ve klima kontrolü yapılmalı. Manuelde de motor, debriyaj ve gövde atlanmamalı. En doğru K13; paket adı en uzun, ekranı en parlak veya fiyatı en düşük olan değil, şasi numarasından bakım faturasına kadar hikâyesi birbirini tutan otomobildir.
Kaynaklar
- Nissan Türkiye, Micra ürün broşürü, Mart 2017
- Euro NCAP, Nissan Micra test sonuçları, 2010
- DonanımHaber, K13 1.2 CVT kullanıcı kayıtları
- DonanımHaber, 220 bin km ve CVT onarım tecrübesi
- Otopark forumu, Micra 1.2 Match CVT kullanıcı değerlendirmeleri
- Şikayetvar, Nissan Micra otomatik kullanıcı bildirimleri
- DVSA, araç güvenlik geri çağırma kontrolü
Bu kayda henüz not düşülmemiş. İlk tecrübeyi sen yaz.
Deftere not düşmek için üye olman gerekiyor.