Symbol, Türkiye'de bir arabadan çok bir iş aletidir. Taksi durağında, filo otoparkında, kurye çantasının arkasında yüz binlerce kilometre yer. Bu yüzden ikinci elde Symbol almak, aslında "bu araba kaç kilometre daha gider" sorusuna cevap aramaktır. Kısa tezim şu: doğru bakılmış bir 1.5 dCi Symbol hâlâ bu sınıfın en akıllı alımlarından biridir; ama bakımsız bırakılmış, taksi ömrünü doldurmuş bir tanesi de cebinizi en hızlı boşaltan araçlardan biri olabilir. Fark, motor kapağını açtığınız ilk beş dakikada belli olur.

Motor ve şanzıman

Symbol'un kalbi çoğu araçta 1.5 dCi K9K dizeldir: 1461 cc, 8 supap, common-rail, ürettiği güç kasaya göre değişse de tipik olarak 90 beygir ve 220 Nm civarı. Bu motor efsanevi derecede dayanıklıdır, ama şımarıktır; kaliteli mazot ve zamanında yağ ister, gerisini kendi halleder. Fabrika 3,6-3,9 litre yakıt vaat eder, gerçek hayatta karışık kullanımda 5 litre bandını görürsünüz. Bu normaldir, 4 litrenin altını vaat eden ikinci el ilanına da inanmayın.

Benzinli tarafta 1.0 ve 1.2 seçenekleri var. Bunlar daha basit, daha ucuz motorlar; şehir içi az yol yapan biri için mantıklı. Ama Symbol'un asıl kimliği dizeldir, ikinci el piyasasının çoğu da dizeldir.

Şanzıman kısmı can alıcı. Manuel kutu son derece sağlam, dert etmeyin. Asıl dikkat edeceğiniz şey Easy-R robotize kutudur. Easy-R aslında bir manuel şanzımanın debriyajını ve vitesini bir aktüatörün yönettiği yarı otomatik sistemdir; otomatik gibi durur ama içi manueldir. Sorun da burada: forumlarda ve şikayet sitelerinde bu kutunun en çok konuşulan derdi kalkışta ve düşük hızda gelen sarsıntı. Bir kullanıcı "yaklaşık üç yıldır çözülemeyen kronik bir şanzıman titreme sorunu" diye yazmış; servisin yazılım güncellemesi yaptığı ama sorunun geçmediği vakalar bir değil beş değil. Sarsıntının kaynağı genelde debriyaj balata-baskı setinin yorulması ya da aktüatörün işini tam yapamaması; kötü senaryoda şanzıman kumanda beynidir ve fatura ciddi rakamlara tırmanır. Test sürüşünde ilk kalkışı, birinciden ikinciye geçişi ve rampada duruşta kalkışı özellikle hissedin.

Kronik noktalar

Enjektör ve bakır pullar

K9K'nın 1 numaralı kroniği enjektördür. Enjektörler zamanla tıkanır, geri dönüş (sızma) miktarı artar, oturdukları yerdeki bakır pullar deforme olup kaçırır. Belirtileri klasiktir: düzensiz rölanti, egzozdan siyah duman, çekişte tökezleme ve artan yakıt tüketimi. Forum verisine göre bu genelde 80.000-150.000 km aralığında başlar ve kötü mazot bu süreci hızlandırır. Alacağınız araçta serviste enjektör geri dönüş testi yaptırmak, bu motorda yapılabilecek en değerli tek işlemdir.

Turbo ve yağ borusu

Turbonun kendisi motor kadar uzun ömürlüdür, ama beslendiği yağ hatları başınızı ağrıtabilir. Forumlarda tipik hikaye şöyle akıyor: önce turbodan hafif bir ıslık gelir, ardından turbo hortumu yağ kaçırmaya başlar; bir kullanıcı orijinal parça taktırmasına rağmen "1 ay, 3 ay" aralıklarla sızıntının tekrarladığından dert yanıyor, arada bir de "hızla giderken birden kesilip atma" tarifliyor. Kaputu açtığınızda turbo çıkışındaki hortumların, intercooler borularının yağ banyosunda olup olmadığına bakın. Hafif yağ filmi bu motorlarda tolere edilir; damlayan, biriken yağ tolere edilmez.

EGR ve DPF

Sürekli şehir içinde, kısa mesafede kullanılan dizellerin ortak kaderi. EGR valfi kurum tutar, DPF (partikül filtresi olan modellerde) tıkanır. Belirti güç kaybı, arıza lambası ve arada rölanti dalgalanmasıdır. Uzun yol görmüş, düzenli otoban yapan bir Symbol bu konuda hep daha temiz çıkar; "sadece işe gidip geliyordu, hep şehir içi" cümlesi dizelde aslında bir uyarıdır.

Ön takım

Symbol'un ön takımı, tüm bu Renault-Dacia ailesi gibi (Clio, Logan, Duster hepsi aynı derde ortak), pek de asil değildir. Rot, rotil, salıncak burçları ve viraj demiri (Z rot) bozuk yolda erken takırdamaya başlar. Direksiyonda boşluk, bozuk zeminde alttan gelen "tık tık" sesi en sık şikayet. İyi haber: parçalar ucuz ve her sanayide bulunur, işçilik basittir. Test sürüşünde arnavut kaldırımına girin, direksiyonu sağa sola kırarken sesi dinleyin.

Elektrik ve iç aksam

Büyük elektronik dertleri yoktur ama can sıkan küçük şeyler vardır. Özellikle 2013-2016 civarı modellerde gösterge LCD ekranının solması bilinen bir dert. Far/sinyal kolunda kontak sorunu, arka koltuk ve bagaj tarafında su sızıntısı, direksiyon airbag kapağının çatlaması sıkça anılan noktalar. Benzinlilerde LPG'den benzine geçişte tökezleme yapan araçlarda kanister elektrovanası (DF081) ve vuruntu sensörü (DF330) kodları görülebilir; bir kullanıcının vakasında sorunu buji değil kanister değişimi çözmüş. Yani panelde lamba varsa hemen "motor gitti" diye panik yapmayın, önce kodu okutun.

Almadan önce

  • Aracın geçmişini sorun. Taksi/filo geçmişi otomatik kırmızı bayrak değildir ama pazarlık gücüdür ve bakımın ne kadar zorlandığını söyler.
  • Enjektör geri dönüş testi ve OBD ile hata kodu okutması şart. Silinmiş taze hafıza da şüphe uyandırsın.
  • Triger geçmişi belgeli olsun. Faturasını görün; "yakın zamanda yapıldı" sözlü beyanına güvenmeyin.
  • Easy-R'lı araçta sarsıntıyı test edin. Kalkışta titriyorsa fiyatı ona göre konuşun, debriyaj/aktüatör işçiliği pahalıdır.
  • Soğuk çalıştırma yapın. Sabah ilk çalışan motoru dinleyin; duman, tıkırtı, zor çalışma soğukta ele verir.

Bakım

Symbol'u ucuz yaşatmanın sırrı disiplindir. Yağı 10.000-15.000 km'de, iyi bir dizel yağıyla değiştirin; taksi tempoluysa aralığı kısaltın. Triger seti bu motorda 90.000-120.000 km ya da 4-5 yıl kuralına tabidir ve devirdaim (su pompası) ile birlikte yenilenir. Buradaki en kritik detay: aksesuar (V) kayışı yıpranıp koparsa parçaları triger kayışının arasına girip trigeri de koparabilir, o da supapları vurur. Bu yüzden her yağ değişiminde V kayışına gözle bakılmalı, en ufak çatlakta değiştirilmelidir. Yakıt ve hava filtresini atlamayın; K9K'nın kalitesiz mazota tahammülü yoktur, filtre onun ilk savunma hattıdır.

Efsane söktürme

"Symbol taksi arabası, dayanıklıdır, hiç bozulmaz." Yarısı doğru. Dayanıklıdır çünkü basittir; ama "hiç bozulmaz" değil, "ucuz tamir olur" diye düşünün. Taksi olması onu sağlam yapmaz, sağlam olduğu için taksi seçilir. Bakımsız bir taksi Symbol'u, bakımlı bir bireysel Symbol'dan çok daha yorgundur.

"Robotize kutu otomatik gibidir, konfor katar." Konfor beklentisiyle Easy-R alan çok kişi hayal kırıklığı yaşamış. Bu kutu şehir içi rahatlık için değil, debriyaj bacağını dinlendirmek için var; klasik torkonvertörlü otomatik yumuşaklığını beklemeyin.

"Dizel her zaman kârlı." Yılda 15-20 bin km altında yol yapıp hep şehir içinde gezecekseniz, EGR/DPF dertleri ve dizelin pahalı bakımı avantajı yiyip bitirir. Böyle bir kullanımda 1.2 benzinli daha huzurlu olabilir.

Sık görülen arıza kodları

DF001  Yakıt enjeksiyon devresi arızası
DF006  Yakıt basınç sensörü arızası
DF010  Enjektör devresi arızası
DF021  Turbo basınç sensörü arızası
DF027  EGR valfi arızası
DF029  Sistem voltajı düşük (akü/alternatör bak)
DF081  Kanister boşaltma elektrovanası (benzinli)
DF330  Vuruntu (knock) sensörü devresi (benzinli)

Not: DF kodları modele ve motora göre farklı işleyebilir; kesin teşhis için mutlaka yetkili ya da güvendiğiniz bir dizel ustasında okutun.

Son söz

İyi bakılmış bir Symbol, size sıkılana kadar sadık kalır. Kötü bakılmış bir Symbol ise, siz onu satana kadar sizi yorar.

Karar verirken duyguya değil geçmişe bakın: faturalı bakım, temiz enjektör testi, sarsıntısız bir kutu ve takırtısız bir ön takım. Bu dördü tamamsa, Symbol hâlâ bu ülkenin en akıllı "az parayla çok yol" tercihlerinden biridir. Eksikse, pazarlık payınızı o eksikler kadar büyütün; çünkü bu arabada her arızanın bir sanayi fiyatı vardır ve o fiyatı satın alırken cebinize yazmak, sonra ödemekten her zaman daha ucuzdur.